Besmet met het virus

Ik heb het geluk gehad dat ik binnen een jaar tijd twee maal naar Afrika ben geweest. Beide keren was het voor mijn opleiding. Door die reizen ben ik besmet geraakt met het ‘Afrika-virus’: voorheen had ik helemaal niets met het continent, maar nu zit het onder mijn huid. Zo erg, dat ik Afrika zo veel mogelijk in de gaten probeer te houden en nu al zeker weet dat ik er ga werken. Maar ik heb soms het gevoel dat ik niet het echte Afrika in onze media te zien krijg.


DR Congo
Mijn eerste reis naar Afrika was met voor tweede stage. Ik deed onderzoek voor een documentaire en de maker van de documentaire, Peter Tetteroo, ging naar de Democratische Republiek Congo, om daar in artisanale mijnen (mijnen waar zonder machines in gewerkt wordt) te filmen. Ik mocht mee als producer.

We zijn in twee verschillende mijnen geweest: één waar coltan wordt gewonnen en één waar goud wordt gedolven. Beide mijnen zijn door dorpen opgezet en er wordt door iedereen uit het dorp in de mijnen gewerkt; kinderen van amper vijf jaar oud tot de ouderlingen. Al het werk wordt met de hand gedaan; er komen geen machines aan te pas. Veel van deze mijnen zijn in handen van rebellen. Tot mijn verbazing had ik er in Nederland vrijwel nog nooit wat van gehoord.

Tanzania
Mijn tweede reis was naar Tanzania. Dit was met het project Join! We gingen daarheen om artikelen te schrijven voor het tijdschrift Join! In Tanzania werkten we samen met studenten van de school voor Journalistiek in Dar es Salaam. Via hen ontdekten we verhalen die je anders niet zo snel zou vinden, omdat verhalen uit dergelijke landen – die relatief gezien rustig zijn – vaak gaan over onder andere hiv/aids of problemen in de politiek.

Maar dankzij onze vrienden in Tanzania kwamen we ook achter andere verhalen. Bijvoorbeeld wat voor werk jongeren doen naast hun opleiding, hoe mensen hun vrije tijd doorbrengen en dat niet alleen de politici corrupt zijn.

Beeld van Afrika
Deze reizen hebben ervoor gezorgd dat ik me ging afvragen of ik in onze media wel een juist beeld kreeg van Afrika. Zo kwam ik op het idee om een reflectie te schrijven over dit onderwerp.

Ik heb het ten eerste gebaseerd op mijn eigen ervaringen en ideeën. Vervolgens heb ik een krantenanalyse gedaan en heb ik gesproken met correspondenten en chefs van de buitenland-redacties van de NOS, RTL en de GPD. Met hen heb ik gesproken over hun keuze van nieuws uit Afrika. Met de correspondenten over hun manier van werken.

Bram Vermeulen
Een van de correspondenten was Bram Vermeulen. Hij was even in Nederland en ik mocht hem interviewen. Hij denkt ook dat ‘het echte Afrika’ niet goed naar voren komt. Volgens Bram heeft dat vooral te maken met westerse belangen, die in bepaalde landen groter zijn dan in andere. Die landen krijgen daarom meer aandacht.

Afrikaanse journalisten
Ik heb ook met Afrikaanse journalisten gemaild, met de vraag hoe zij erover denken. Al deze gesprekken en de krantenanalyse hebben mijn gedachte – dat ik in onze media niet het echte beeld van Afrika krijg – bevestigd. Dat is wat mij betreft een gemiste kans, want er is veel op het continent te halen, waar wij nog wat van kunnen leren. Dat is ook een van de redenen dat ik in Afrika wil gaan werken, om die verhalen te vertellen.